Prvi dan posleratne slobode za Kraljevo pre 76 godina

Prema tvrdnjama istoričara, pored bitaka za oslobođenje Beograda, borbe u Kraljevu krajem novembra 1944. bile su najteže, najduže i najobimnije za konačno oslobođenje Srbije u II svetskom ratu

Na današnji dan 1944. godine, 40 dana posle oslobođenja Beograda, i u Kraljevu je došao kraj velikim materijalnim razaranjima i ljudskim žrtvama koje su stradale od okupatora. U znak sećanja na sve one koji su u tim borbama dali najvrednije što su imali – svoj život, danas su predstavnici Grada Kraljeva, Raškog upravnog okruga, Vojske, Policije i Društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova „Jovo Kursula“, u parku Pljakin šanac položili vence na spomen obeležje oslobodiocima koji su u Kraljevo 29. novembra 1944. godine ušli u Kraljevo.

Nikola Radević, pomoćnik gradonačelnika Kraljeva podsetio je da je u noći između 28. i 29. novembra 1944. godine vođena najteža borba naših boraca u sadejstvu sa vojnicima Crvene armije.

– Naša je obaveza da se sećamo svih žrtava podnetih za slobodu, da ih se sećamo, da im se divimo i da ih nikad ne zaboravimo, jer su oni razlog što mi danas živimo u nekim srećnim i boljim na vremenima – kazao je Radević.

On je iksoristio priliku da sve građane zamoli da, u skladu sa nepovoljnom epidemiološkom situacijom, odgovorno ponašaju u periodu slava, novogodišnjih i božićnih praznika, budu odgovorni.

– Mere koje uvodimo nemaju efekta ako ne postoji lična odgovornost. Zato, čuvajte sebe, čuvajte svoje porodice i čuvajte svoje bližnje kako bismo zajedno pobedili ovo zlo.

Dr Milan Matijević, predsednik Društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova „Jovo Kursula“ podsetio je da je današnji dan pre 76 godina bio prvi dan slobode za Kraljevčane, jer su, u zoru 29. novembra 1944. godine, jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije ušle preko srušenog mosta u Kraljevo.

– Bili su to vojnici 3. srpske udarne brigade, 4. crnogorske udarne brigade i partizanski odred „Jovo Kursula“. Nemci su se posle intenzivnih borbi povukli u toku noći i Kraljevo je oslobođeno – 40 dana posle Beograda. Veliki broj ljudi je poginuo – 57 partizana, 357 crvenoarmejaca, a veliki broj je sahranjen u okolnim mestima – podsetio je kraljevački hroničar.

Narod i oslobodilačka vojska su već dan nakon oslobođenja Kraljeva odali poštu streljanima oktobra 1941. na Lagerskom groblju pod Grdičkom kosom.

Prema tvrdnji istoričara, pored bitaka za oslobođenje Beograda, borbe u Kraljevu bile su najteže, najduže i najobimnije za konačno oslobođenje Srbije u II svetskom ratu. Komandant Druge proleterske divizije Sredoje Urošević 29. novembra 1944. izveštava:

“Osvojivši u toku jučerašnjeg dana sve prilaze gradu, naše jedinice su, uz sadejstvo jedinica Crvene armije, zauzele Kraljevo”.

U borbama za oslobođenje Kraljeva poginulo je 357 boraca Cvene armije, 45 boraca Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, a 106 ih je bilo ranjeno.

Autor Spomenika oslobodiocima Kraljeva u parku Pljakin šanac – delo je Kraljevčanina Aleksandra Vasiljevića.

          M. M. D.