Izložbe o dr Đorđu Radiću i sanaciji Kraljeva posle zemljotresa (VIDEO)

3. novembar 2020.

Osnivač poljoprivredne nauke u Srbiji bio je ispred svog vremena: hibridizaciju kukuruza započeo je pre Amerikanaca, osnovao tri poljoprivredne škole, sarađivao sa važnim ljudima poljoprivredne nauke u svetu, ali mu sa domaćim političarima nije bilo lako

U Galeriji Narodnog muzeja Kraljevo danas su otvorene su dve izložbe. prva, pod nazivom „Narodni muzej Kraljevo – uspešan primer sanacije posledica zemljotresa“ autora Olega Romanova, otvorena je na desetogodišnjicu zemljotresa koji je pogodio Kraljevo 2010. godine. Drugu izložbu „Dr Đorđe Radić (1839-1922) – poljoprivredni prosvetitelj i naučnik“, autora Dragana Draškovića i Olivere Ćosović, organizovao je Savez inženjera i tehničara Srbije u saradnji sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti.

Autor Oleg Romanov, viši kustos Narodnog muzeja Kraljevo govorio je o zemljotresu, kao jednom od traumatičnih događaja u novijoj istoriji Kraljeva, ali i o uspešnoj sanaciji kraljevačkog Narodnog muzeja Kraljevo koja, kako je naveo, može poslužiti drugim muzejskim ustanovama kao iskustvo delovanja u vanrednim okolnostima.

O izložbi „Dr Đorđe Radić (1839-1922) – poljoprivredni prosvetitelj i naučnik“ govorio je dr Igor Marić, predsednik Saveza inženjera i tehničara Srbije, koji je istakao veliki naučni doprinos Đorđa Radića razvoju poljoprivrede u Srbiji. U aktivnosti Saveza u organizovanju izložbe i naučnog skupa posvećenog ovoj istaknutoj ličnosti uključila se i Srpska akademija nauka i umetnosti.

Dragan Drašković, muzejski savetniku Narodnog muzeja Kraljevo u penziji i autor izložbe, govorio je o ličnosti dr  Đorđa Radića, koji je 40 godina svog života, od 1882-1922. kada se upokojio, proveo u Kraljevu u kome je osnovao i razvio Poljoprivrednu školu.

Dr Đorđe Radić (1839-1922) – poljoprivredni prosvetitelj i naučnik, prema rečima autora izložbe Dragana Draškovića, bio je jedna od najznačajnih ličnosti u istoriji poljoprivredne nauke u Srbiji i osnivač Poljoprivredne škole u Kraljevu.

O značaju, ulozi, doprinosu i vrednostima dr Đorđa Radića u utemeljenju srpske poljoprivrede, najbolje govore njegova dela: preko 40 objavljenih knjiga; uredništvo u listovima „Seljak“, „Težak“, „Domaćin“, „Cvetarstvo“ i više od 560 objavljenih članaka u njima; 31 objavljen prilog u raznim kalendarima; članstvo u 67 poljoprivrednih i kulturnih društava (od kojih su tri američka) – istakao je Drašković.

On je podsetio da je dr Đorđe Radić bio redovni član Srpskog učenog društva i počasni član Srpske Kraljevske akademije.

Pogledajte celu izjavu autora izložbe Dragana Draškovića:

O Radiću govore mnoga naučna dostignuća, počev od hibridizacije kukuruza koju je započeo pre Amerikanaca, dobijene razne sorte kukuruza i krompira, nova povrća; proizveden prvi pamuk u Ugarsko, uvedene nove plemenitije rase stoke, posebno goveda, ovce i živine, ukrštanja merino ovnova sa krivovirskom ovcom; ogledi sa uzgojem svilene bube, nabavljene za ono vreme nove sprave i alatke – gvozdeni plugovi i vršalice sa vitlom, osnovane poljoprivredne škole u Požarevcu, Danilovgradu i Kraljevu, kontakti i saradnja sa svim relevantnim imenima poljoprivredne nauke u Evropi i svetu – podvukao je Draškovič.

Dr Đorđe Radić, saznajemo od autora izložbe, dobio je 12 odlikovanja za svoj rad i brojna priznanja, osim u Srbiji, još i u Francuskoj, Belgiji, Italiji, Mađarskoj. Na pitanje – koliki je izazov bio prikupljanje građe iz 19. veka, Drašković kaže da je ovo, do sadanajobimnije istraživanje o Đorđu Radiću, započeto pred pandemiju Covida 19 i rađeno u vreme epidemije koronavirusa. Građa je prikupljena iz svih onih mesta za koja je on na neki način bio vezan: iz Vinkovaca gde je učio peti i šesti razred Gimnazije, iz Zrenjanina, odnosno Bečkereka u kojem je rođen i započeo osnovno obrazovanje, iz Danilovgrada, gde je osnovao poljoprivrednu školu i radio od 1875. do 1879. godine, a onda i iz Kraljeva gde je proveo najveći deo svog života.

Prvi put imamo bezbroj dokumenata o radu Poljoprivredne škole u Kraljevu i o radu Đorđa Radica u našem gradu. Na osnovu istraživanja mogu da kažem da mu nije bilo lako u Kraljevu, pogotovu u vreme osnivanja škole, pre svega zbog raznih neispunjenih obećanja, od opštine, preko sreza i načelstava, do ministarstava, koji nisu ispunili ono što je bilo dogovoreno za početak rada škole – napominje Drašković

Jer, Poljoprivredna škola, na mestu zgrade današnjeg Narodnog muzeja, počela je svoj „život“ sa oglednim imanjem od četiri hektara. Radić je bio uveren da je Poljoprivrednoj školi mesto van varoške vreve i za to se kasnije – i izborio.

M. M. D.