12. novembar 2018.
Da li znate o čemu govori najstarija knjiga u posedu Narodne biblioteke „Stefan Prvovenčani“ u Kraljevu, koja je objavljena 67 godina pre usvajanja Vukove reforme pravopisa?
Obeležavajući 150 godina od osnivanja Čitaonice u Karanovcu, Narodna biblioteka „Stefan Prvovenčani“ predstavlja nekoliko rariteta iz svog fonda.
Najstarija knjiga u posedu kraljevačke Biblioteke je zbirka duhovnih tekstova prevedenih sa grčkog jezika „Zercalo hristianskoe” („Ogledalo hrišćansko”), objavljena 1801. godine u Pešti. Ima 184 strane i ubraja se u stare knjige, jer je objavljena pre 1868. godine, tj. pre usvajanja Vukove reforme pravopisa.
Knjiga je prevod religioznih tekstova različitih grčkih mislilaca. Prevodilac je Dimitrije Nikolajević Darvar „na polzu Slaveno-Serbskago naroda”, a izdavači njegova braća Jovan i Marko Nikolajević Darvar. Pečatana je u štampariji Kraljevskog sveučilišta peštanskog.
Nažalost, nije poznato kada je i na koji način knjiga dospela u fond kraljevačke biblioteka.
Vrlo je zanimljiva i porodična biografija braće Darvar(is), koji i autorski i novčano stoje iza ovog izdanja, ali i prosvetiteljskog rada u okviru grčke i srpske zajednice u Austrougarskoj…
BRAĆA DARVARIS – Jovan, Marko, Dimitrije i Petar su Grci školovani u Zemunu, gde se njihov otac bavio trgovinom. Zato su na jeziku svakog od naroda u Austrougarskoj imali lokalizovana imena.
Među njima je po književnom i prosvetnom radu najpoznatiji Dimitris Nikolau Darvaris (1757–1823) – među Srbima znan kao Dimitrije Nikolajević Darvar, a kod Mađara kao Darvar Mikloš. Na naš jezik je preveo tri knjige: sa savremenog grčkog jezika „Ogledalo hrišćansko”, čiji primerak poseduje biblioteka u Kraljevu, i sa starogrčkog „Lepo ponašanje” i „Tablica Kebesa iz Tebe”.
