19. april 2019.
Prošlo je tačno 137 godina otkad je kralj Milan Obrenović, 19. aprila 1882. godine, u čast proglašenja Kraljevine Srbije, Ukazom o promeni imena, tadašnji Karanovac nazvao Kraljevom
„Odavde se može na sve četiri strane sveta, ali baš zbog iskušenja u kojima se naš grad, narod i država nalaze, moramo nepogrešivo izabrati put ka sebi i u sebe“, poručeno je na svečanosti koja je danas u zgradi Gradske uprave organizovana u znak obeležavanja 137 godina otkada Kraljevo ponosno nosi svoje ime.
– Ako neko ne zna kuda će, kojim putem da krene, neka se osvrne ka Žiči i Studenici, pa će mu se put sam ukazati. Ako ga obuzme strah, neka se seti Lagerskog groblja. Ako ga skoli kukavičluk, neka mu misao padne na Jovana Kursulu. Ako mu se peva, neka peva kao Lepa i Tozovac. Ako bi da piše, neka to čini kao Goran Petrović. Ako bi da glumi, neka glumi kao Nebojša Dugalić. Ako bi da pod košem bude srčan i spretan, neka bude kao Ljubodrag Duci Simonović. Ako se dvoumi kakvo ime da nadene, neka se seti kako su pre 137 godina to uradili Karanovčani – poruke su dela današnjeg programa u čijem su umetničkom delu učestvovali novinar i pesnik Dušan Stojić i učenici Odseka za tradicionalnu muziku Muzičke škole „Stevan Mokranjac“.
Gradonačelnik Kraljeva dr Predrag Terzić pozdravio je sve zvanice, poručujući da se bogatstvo istorije, kulture i tradicije jednog naroda meri brojem srećnih dana u godini:
– Kraljevo je jedan od retkih gradova koji ima privilegiju da slavi dva velika dana – Imendan, 19. aprila i Kraljevdan, 7. oktobra. Takođe, slaveći gradsku slavu pokazujemo povezanost grada i crkve, a imendan nas seća na kralja Milana Obrenovića i njegovu posetu Kraljevu i Žiči gde je miropomazan. Od 1882. naš grad nosi svoje današnje ime, izuzimajući period kada se od 1949. do 1955. zvalo Rankovićevo. Svake godine imendan obeležavamo sa nadom da ćemo nastaviti da jačamo tradiciju pravljenjem novih mostova, puteva, gradnjom objekata i da poboljšavamo uslove za život građana trudeći se da zaposlimo ljude – poručio je Terzić.
„Naš zavičaj je zavičaj svih onih koji su u njemu rođeni, proveli svoje detinjstvo, školovali se i proveli đačke i studentske dane, doživeli prve ljubavi, našli utočište i topao dom od ratnih progona, stvarali i podizali porodice, ostvarili prvo zaposlenje, služili vojni rok, stekli prijatelje, pokopali kosti svojih predaka“, istakao je hroničar grada Kraljeva dr Milan Matijević.
On je podsetio da je, prilikom posete kralja Milana tada varošici Karanovac, 1882. godine, tokom putovanja po Srbiji, delegacija opštine Karanovac, kralju 19. aprila podnela pisanu molbu da Karanovac, „zato što mu je tursko ime, drugačije nazove“. Kralj je udovoljio molbi i predsedniku kraljevske Vlade Srbije Milanu Piroćancu naložio da pošalje telegram iz karanovačke pošte ministru unutrašnjih dela Milutinu Garašaninu, u kome je pisalo:
„Na molbu Karanovčana, Njegovo veličanstvo kralj naredio je da se Karanovac, u spomen dolaska kralja u ovu varoš, nazove danas Kraljevo. Izvolite odmah napisati ukaz pod 19. i štampati u zavničnim novinama“.
Ukazom kralja Milana Obrenovića od 19. aprila 1882. godine Karanovac je promenio ime u Kraljevo, kao uspomenu na proglašenje Kraljevine Srbije i dolazak prvog krunisanog vladara posle kosovske tragedije u ovu varoš. Karanovačka opština je nazvana Kraljevskom opštinom, a Karanovački srez Kraljevskim srezom.
Kralj Milan je tom prilikom posetio i razrušeni manastir Žiču, kada je naredio i da razrušeni manastir bude obnovljen. Po povratku u Kraljevo je dočekan bakljadom. U ime svih Kraljevčana, pozdravio ga je član Opštinskog suda Mihailo Čebinac. Kralj je odgovorio kratkom besedom. Prema pisanju tadašnje štampe, „kuće, dućani, prošće i drveće“ su bili okićeni zastavama, cvećem i lampionima. Priređen je vatromet, „možda prvi u Kraljevu, ali toliko divan, da ga je retko i u Beogradu videti“. Svečanost, uz pesmu i igru, trajala je duboko u noć.
Kralj je sutradan napustio Kraljevo i sa svojom svitom nastavio put ka Trsteniku, Kruševcu i ka novooslobođenim krajevima.
