15. septembar 2019.
Pod geslom „Lepša naša proja nego tuđa pogača“, takmičenje u pravljenju najbolje proje i starih srpskih jela, i ove godine je okupio je 30-ak takmičara, a veliki broj folkloraca bio je deo Smotre narodnog stvaralaštva
Sa prvim znacima jeseni, kada počinju da prispevaju plodovi u rukama vrednih seljaka Ratine, i ove godine sredinom septembra u Ratini se održavaju dve manifestacije: „Projada” (ove godine 12. po redu), koja staru kulinarsku tradiciju čuva od zaborava i 33. Smotra narodnog stvaralaštva, koja od zaborava otrže narodne igre i pesme.
Projada je manifestacija posvećena proji i drugim tradicionalnim jelima, koja se spravljaju od kukuruznog brašna, ali je ujedno i takmičenje u spremanju starih jela, a kulinari se takmiče u četiri kategorije: čuvanje proje, projare (proja sa dodacima), kačamak i druga stara srpskih jela. Manifestacija sa motom „Lepša naša proja nego tuđa pogača, proja nas je hranila i branila“, ove godine okupila je 30-ak takmičara koji su svoje đakonije od kukuruznog brašna i tradicionalna srpska jela izložili na štandovima u Ulici proje.
Pored kulinarskog takmičena, manifestacija je i ove godine sadržala prigodan kulturno-umetnički i zabavni program, 33. po redu smotru narodnog stvaralaštva. Projadu je svečano otvorio gradonačelnik Kraljeva dr Predrag Terzić, podsetivši da ova manifestacija spaja različite kulturne sadržaje, sa željom da se očuva tradicija ovog kraja, ali i da podseti na sve pale borace u Velikom i Drugom svetskom ratu.
Meštani Ratine, kazao je on, odlučili su da, u čast svih onih građana Kraljeva i Ratine, koji su stradali u Prvom i Drugom svetskom ratu, osnuju ovu manifestaciju kojom u slavu pradedova, dedova i očeva žele događaje koji će ljude spajati, a ne razdvajati:
– Ono što spaja decenije i vekove iza nas jeste proja koja je, kao srpsko tradicionalno jelo, omogućila je da mnogi u najtežim vremenima prežive. I danas kada živimo bolje, kada imamo više mogućnosti, ne treba da zaboravimo proju, nego treba da je slavimo – ocenio je Terzić.
U ime organizatora goste je pozdravio i predsednik Mesne zajednice Ratina Dragan Stevanović, koji je poželeo dobrodošlicu zvaničnicima, takmičarima i posetiocima.
Posle intoniranja himne „Bože pravde“, u čast stradalim pripadnicima Crvene armije u našem kraju, usledile su i himna Ukrajine i Rusije.
Položeni su venci na Spomen obeležje iz Drugog svetskog rata stradalim građanima Ratine i pripadnicima Crvene armije, kao i na Spomen obeležje meštaninu Ratine Ivici Draganjcu, koji je poginuo 1999. godine za vreme NATO agresije.
Gošća Projade bila je druga sekretarka Ambasade Ukrajine u Srbiji Antonina Kožuhar, koja je navela da je oduševljena srpskim gostoprimstvom, jelima i tradicijom.
Nakon pomena u Hramu Svetog Jovana Krstitelja za poginule u dva svetska rata, u dvorištu Osnovne škole „Dositej Obradović“ u Ratini, počela je 33. Smotra dečjeg narodnog stvaralaštva.
