IZLOŽBA KRALJEVO 14. X 1941.

12. oktobar 2016.

U traganju za istinom, Narodni muzej Kraljevo predstaviće javnosti novoprikupljene fotografije i dokumenta, koji će prvi put biti predstavljeni javnosti

Izložba Kraljevo 14. X 1941. godine organizovana je povodom 75 godina od najtragičnijeg događaja u istoriji grada poznatog kao Kraljevački oktobar 1941. godine. Od 15. do 20. oktobra 1941. godine nemačka vojna sila izvršila je brutalnu odmazdu nad stanovništvom Kraljeva, sprovodeći svoju pretnju da će za poginulog nemačkog vojnika streljati 100 Srba, a za ranjenog 50. Kraljevo je u tim danima izgubilo, do sada imenom i prezimenom utvrđeno, 2190 stanovnika. Istorija nas uči da potomci zločinaca i stradalih o ovom događaju treba da saznaju i nauče pravu istinu: zločinaca – kako ga ne bi ponovili, stradalih – da ne bi ponovo bili žrtve.

Izložba Kraljevo 14. X 1941. godine se sastoji iz dva dela: istorijsko-dokumentarnog i umetničko-likovnog. U istorijsko-dokumentarnom delu izložba je podstaknuta načinom na koji je Kraljevački oktobar umetnički interpretirao Ljubiša Ajdić, čiji je otac Vasilije, posle progona iz Bitolja (Makedonije), 1941, sa porodicom spas potražio u Kraljevu i koji je u njemu streljan. Umetnički doživljaj prenet na platna, grupisana u četiri ciklusa (1. Patrijarhalno-pravoslavna Srbija, 2. Krajputaško-rodoljubiva Srbija, 3. Taoci i udovice, 4. Ideološke slike vremena i deca rata), nije inspirisan isključivo literaturom i pobedničkom istoriografijom, već je pretežno proizvod, iskustvenog, duboko proživljenog i emotivnog odnosa malog sina prema ocu koji je streljan. Traumatično iskustvo deteta, koje je u trenutku očevog stradanja imalo pet godina sedam meseci i 10 dana, tražilo je da bude ispoljeno na umetnički način i danas budi emocije i zahteva odgovore.

U ovim okvirima, sa brojnim saznanjima dobijenim na osnovu novoprikupljenih fotografija i dokumenata, prvi put predstavljenih u javnosti u istorijsko-dokumentarnom delu ove izložbe, nastavljeno je traganje za tako potrebnom istinom. Jer ako je istorija učiteljica života i ako se čovečanstvu sama po sebi nameće potreba da iz prošlosti izvuče pouke kako se neki događaji nikada više nebi ponovili, treba očekivati da će joj neumoljivi točak vremena omogućiti da ispuni svoju misiju i iznese istinu koja će svima biti opomena i nauk radi uspostavljanja pravog odnosa prošlosti i budućnosti.

Petak, 14. oktobar 2016, u 17 časova, Galerija Narodnog muzeja Kraljevo