28. januar 2020.
Edicija Radeta Vukosavljevića „Kraljevo u II svetskom ratu“ neguje decenijama zaboravljenu kulturu sećanja, a razotkriva i pojedinačne sudbine onih ljudi za koje II svetski rat nije završen 1945. godine, već je trajao i decenijama kasnije
U okviru obeležavanja Dana Svetoga Save, Istorijski arhiv Kraljevo predstavio je danas svoje dvotomno izdanje „Kraljevo u Drugom svetskom ratu”, autora Radeta Vukosavljevića. Reč je o dvotomnoj ediciji, koju izdaje Arhivski grad Kraljevo, pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije.
Prema rečima autora Radeta Vukosavljevića, majora u penziji, edicija „Kraljevo u Drugom svetskom ratu” obuhvata period sa početka Drugog svetskog rata, ratne godine, ali i period nakon 1945. godine, neposredno posle završetka rata.
Poseban aspekt je stavljen na dešavanja za vreme opsade Kraljeva, oktobra 1941. godine.
– U ediciji koja je objavljena prošle godine, potrudio sam se da obuhvatim sve bitne događaje na teritoriji Kraljeva i šire okoline od 1941, sve do posleratnih godina. Osim Istorijskog arhiva u Kraljevu, informacije sam pronalazio u Vojnom arhivu u Beogradu, Međuopštinskom istorijskom arhivu u Čačku, ali i uz pomoć svedočenja meštana, čije je porodice ovaj rat obeležio na najrazličitije načine. Možda je posebno zanimljiv dokumentarni prikaz 14 momenata iz četničkih arhivalija Međuopštinskog istorijskog arhiva u Čačku, koji pokazuje svu genezu sukoba i početak razlaza između četnika i partizana na našoj teritoriji, kao i deo u kojem obrađujem bolnu temu za mnoge Kraljevčane – streljanje naših sugrađana – naveo je Vukosavljević.
Vesna Milojević, direktorka Istorjskog arhiva ocenila je da je pomenuta edicija od izuzetnog značaja za grad na Ibru, jer govori o lokalnoj istoriji i jednoj od najznačajnijih tema u istoriji ovog grada.
– Veoma sam zadovoljna ovim projektom. Od najavljene ratne trilogije Kraljeva najpre smo 2018. objavili „Kraljevo u Velikom ratu”, a 2019. novo delo – „Kraljevo u Drugom svetskom ratu”, istog autora. Delo je veoma vredno zbog same sadržine, s obzirom da je urađeno na autentičnoj arhivskoj građi, a sadrži i nesvakidašnja i potresna svedočenja kraljevačkih porodica, koje su lično stradale u toku Drugog svestkog rata, ali i u posleratnom periodu – naglasila je Milojević.
Gradonačelnik Kraljeva dr Predrag Terzić istakao je da delo „Kraljevo u Drugom svetskom ratu” doprinosi negovanju decenijama zaboravljene kulture sećanja, naglasivši da je autor dao i lični pečat istraživanju, jer razotkriva i pojedinačne sudbine onih ljudi za koje Drugi svetski rat nije završen 1945. godine, već se nastavio i trajao decenijama kasnije.
– Ne tražeći krivca, autor Rade Vukosavajević, pokušava da objasni ideološku ravan ovog sukoba, ali i da prikaže kako je taj sukob uticao, ne samo na sudbine njegovih učesnika, već kasnije i na čitave porodice i decu ljudi koji su proglašeni narodnim neprijateljima – kazao je Terzić.
Jovana Ristić
