Nacrt brze saobraćajnice Kraljevo–Raška–Novi Pazar kroz teritoriju Kraljeva vodi 47,15 kilometara, zahvata 18 katastarskih opština i već određuje zemljište za potpunu eksproprijaciju. Građani primedbe mogu da podnesu do 25. septembra
Gotovo 50 kilometara buduće brze saobraćajnice Kraljevo–Raška–Novi Pazar trebalo bi da prolazi teritorijom grada Kraljeva. Planirano je šest petlji važnih za kraljevačko područje, veliki broj mostova i tunela, odmorišta i parkinga, a Nacrt prostornog plana već sadrži i spiskove celih i delova katastarskih parcela koje ulaze u zemljište javne namene predviđeno za potpunu eksproprijaciju. Ipak, javna prezentacija dokumenta koji na području Kraljeva zahvata 18 katastarskih opština biće održana samo u Raški.
To pokazuje dokumentacija Nacrta Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora brze saobraćajnice IB reda Kraljevo–Raška–Novi Pazar, koja je trenutno na javnom uvidu.
Više od polovine glavne trase kroz teritoriju Kraljeva
Prema ovom Nacrtu, to ne bi bila „obična proširena Ibarska magistrala“, nego motoput sa četiri vozne trake, fizički razdvojenim smerovima i denivelisanim ukrštanjima. Plan za celu trasu predviđa računsku brzinu od 100 km/h, a kroz tunele 80 km/h. Osnovni poprečni profil je: četiri vozne trake po 3,5 metara, po dve u svakom smeru, uz ivične trake, razdelni pojas između smerova i bankine.
Osnovni pravac od Kraljeva do Novog Pazara planiran je u dužini od 80,74 kilometra, dok dodatni krak Raška–Jarinje ima još 12,75 kilometara. Od glavne trase, 47,15 kilometara prolazi teritorijom grada Kraljeva, 27,48 kilometara teritorijom opštine Raška, a 6,11 kilometara područjem Novog Pazara. To znači da se oko 58 odsto osnovnog pravca nalazi upravo na teritoriji Kraljeva. Planski obuhvat u Kraljevu zauzima 760,45 hektara.
Plan obuhvata 18 kraljevačkih katastarskih opština: Adrane, Bare, Bogutovac, Bresnik, Vrdila, Drakčiće, Jarčujak, Konarevo, Maglič, Mrsać, Mataruge, Musinu Reku, Polumir, Progorelicu, Tadenje, Ušće, Zamčanje i Cerje.
Na linku u nastavku pronađite ceo Prostorni plan područja posebne namene infrastrukturnog koridora brze saobraćajnice IB reda Kraljevo–Raška–Novi Pazar – Nacrt, javni uvid gde možete videti i sve brojeve katastarskih parcela kroz koje bi brza saobraćajnica trebalo da prođe.
Od Adrana zapadno od Kraljeva, pa kroz Ibarsku klisuru
Brza saobraćajnica trebalo bi da počne na petlji „Adrani“, gde će biti povezana sa Moravskim koridorom. Posle petlje „Adrani zapad“, preko koje se ostvaruje veza sa Ibarskom magistralom, trasa se pruža ka jugu i zaobilazi šire građevinsko područje Kraljeva sa zapadne strane.
Kod Mataruške Banje ulazi u Ibarsku klisuru i dalje se najvećim delom vodi levom stranom Ibra, zapadno od današnje Ibarske magistrale i železničke pruge Kraljevo–Rudnica.
Posle Bogutovca sledi jedan od tehnički najzahtevnijih delova – trasa se velikim delom vodi tunelima kroz pobrđe leve strane Ibarske klisure. Kod Ušća izlazi iz klisure, zaobilazi naselje sa zapadne strane dolinom Raduše, a zatim se kod Biljanovca ponovo vraća u dolinu Ibra.
Projektovana računska brzina na otvorenoj trasi je 100 kilometara na čas, a u tunelima 80 kilometara na čas. Predviđene su četiri vozne trake širine po 3,5 metara, sa razdelnim pojasom.
Šest važnih petlji na kraljevačkom delu
Za teritoriju Kraljeva planirane su petlje Adrani, Adrani zapad, Drakčići, Mataruška Banja, Bogutovac i Ušće. Petlja „Adrani“ povezuje buduću saobraćajnicu sa Moravskim koridorom, dok „Adrani zapad“ omogućava vezu sa Ibarskom magistralom, Kraljevom, Čačkom i okolnim naseljima.
Petlja „Drakčići“ povezuje trasu sa državnim putem prema Kraljevu i Čačku, „Mataruška Banja“ sa Ibarskom magistralom i banjom, „Bogutovac“ sa Bogutovcem i Bogutovačkom Banjom, a „Ušće“ sa istoimenim naseljem i okolnim područjem.
Planirana su i odmorište „Musina reka“, parking „Bogutovac“, parking „Ušće“, kao i baze za održavanje puta u Adranima i kod Ušća.
Tunel od skoro četiri kilometra
Konfiguracija Ibarske klisure razlog je zbog kojeg je Nacrtom predviđen veliki broj mostova i tunela. Već na prvom delu trase planiran je tunel Vrdila, a zatim tuneli Lakat i Debelo Brdo. Dalje kroz klisuru predviđeni su i znatno duži tuneli. Jedan od njih, između približno 28,2. i 31,9. kilometra trase, imao bi dužinu od oko 3,7 kilometara, prema sadašnjem planskom rešenju. Nacrt, međutim, naglašava da su položaji i dužine mostova i tunela u ovoj fazi okvirni i da mogu biti korigovani tokom dalje izrade tehničke dokumentacije.
Plan već određuje zemljište za potpunu eksproprijaciju
Za vlasnike zemljišta uz buduću trasu posebno je važan deo dokumenta koji se odnosi na putno zemljište javne namene za potpunu eksproprijaciju. Nacrt ne ostaje na široko nacrtanom koridoru, već navodi cele i delove konkretnih katastarskih parcela koje bi trebalo da postanu zemljište javne namene.
Samo područje petlje „Adrani“ obuhvata 17,47 hektara, baza za održavanje još 3,99 hektara, a druga planska celina petlje u Adranima 7,34 hektara. Uz njih se navodi veliki broj celih i delova postojećih parcela. U Drakčićima je jedna putna celina planirana na 12,95 hektara, dok sama petlja zauzima 9,38 hektara, uz dodatne površine za put i odmorište.
Značajan prostorni zahvat planiran je i u Progorelici, Matarugama, Bogutovcu, Zamčanju, Magliču, Bresniku, Cerju, Polumiru, Ušću i Tadenju. U Progorelici je, na primer, samo za jednu petlju određena javna parcela površine 8,07 hektara. U Magliču pojedine planirane putne celine imaju 15,84, 8,63, 11,51 i 17,50 hektara. Kod Polumira jedna planska celina petlje obuhvata 16,68 hektara, dok su na području Ušća predviđeni put, petlja sa parkingom i baza za održavanje.
Koliko kuća će trasa zahvatiti – iz Nacrta se ne vidi
Nacrt izričito predviđa obavezu naknade vlasnicima objekata neposredno ugroženih realizacijom brze saobraćajnice, uključujući slučajeve zauzimanja zemljišta i uklanjanja objekata na budućoj trasi. Međutim, u objavljenom tekstualnom delu nema jasnog zbirnog podatka o tome koliko stambenih, poslovnih ili drugih objekata na području Kraljeva treba ukloniti.
Sama činjenica da je neka parcela navedena u planu ne znači da se na njoj nalazi kuća ili drugi objekat, zbog čega taj broj nije moguće pouzdano izvesti samo iz spiska katastarskih parcela. To je jedno od pitanja na koje bi javnost trebalo da dobije precizan odgovor pre nego što se plan usvoji.
47 kilometara kroz Kraljevo, prezentacija u Raški
Javna prezentacija Nacrta zakazana je za 9. septembar u 12 časova u Domu kulture u Raški, dok će javna sednica Komisije za javni uvid biti održana 8. oktobra, takođe u Raški. Upravo tu se nameće pitanje koje oglas ne objašnjava: ako se 47,15 kilometara, odnosno gotovo 58 odsto osnovnog pravca nalazi na teritoriji grada Kraljeva, i ako Nacrt zahvata 18 kraljevačkih katastarskih opština, zašto javna prezentacija nije organizovana i u Kraljevu?
To pitanje je posebno važno za vlasnike zemljišta i objekata koji bi mogli biti neposredno pogođeni trasom, jer će oni, ukoliko žele da lično prisustvuju prezentaciji dokumenta koji se odnosi na njihovu imovinu, morati da odu u Rašku.
Put ne mora biti završen do 2030.
Nacrt ne utvrđuje rok do kojeg bi cela brza saobraćajnica Kraljevo–Raška–Novi Pazar trebalo da bude završena. Do kraja 2030. kao prioriteti se navode priprema tehničke dokumentacije, rešavanje imovinsko-pravnih odnosa i izgradnja deonica u skladu sa dinamikom koju budu određivali nadležno ministarstvo, „Putevi Srbije“ i „Koridori Srbije“. Izgradnja može biti realizovana fazno. Nacrt koji je sada pred građanima, međutim, već dovoljno precizno pokazuje kuda bi trasa trebalo da prolazi i koje zemljište se rezerviše za njenu izgradnju. Ovaj dokument se poziva na Nacrt Prostornog plana Republike Srbije do 2035. godine, u kojem je pravac Kraljevo–Ušće–Raška–Novi Pazar naveden kao deo planiranog razvoja putne mreže.
Zato javni uvid u ovom slučaju nije samo formalna procedura pred usvajanje još jednog planskog dokumenta. Za deo stanovnika 18 kraljevačkih katastarskih opština on može biti prva prilika da iz zvanične dokumentacije vide da li se njihova parcela nalazi na putu buduće brze saobraćajnice. Raška je približno u sredini celog koridora Kraljevo–Raška–Novi Pazar, pa je možda izabrana kao centralna lokacija za prezentaciju plana saobraćajnice. Ali, to je samo logična pretpostavka, jer – u oglasu nije navedeno zašto je baš Raška izabrana.
Građani primedbe mogu, u pisanoj formi, dostaviti gradskim upravama Kraljeva i Novog Pazara i Opštinskoj upravi Raška, zaključno sa 25. septembrom, kao i direktno Agenciji za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije, Ulica kralja Milutina 46, 11000 Beograd.
M. M. D.
