Koncert starijih folklornih grupa kraljevačkog „Abraševića“ prvi je održan posle decembra 2019. godine, a na njemu su, u čast jubileja, premijerno izvedene čak dve koreografije
Priča o kulturno-umetničkom društvu „Abrašević” Kraljevo – „priča je o uzbudljivim putovanjima i susretima sa drugačijim kulturama, gradovima, hiljadama pređenih kilometara na kojima je uspomene beležila – duša. Ona je osnivač i kičma Abraševića“. Ovako svoje trajanje dugo 95 godina na svom zvaničnom sajtu objašnjava najstarija kulturna institucija u Kraljevu. Ovo društvo ove godine svoj veliki jubilej, na samo pet godina od vekovnog trajanja, obeležilo je proteklog vikenda trećim po redu koncertom.
Pogledajte koreografiju “Na pečalbu ću si idem” – Igre iz Crne Trave:
Prethodna dva održana su u jun ove godineu. Na jednom od njih nastupile su dečje folklorne grupe, a na drugom hor.
– Na poslednjem u nizupredstavili su se prvi izvođački ansambl sa pet koreografija (dve su premijerno izvedene!), muška i ženska pevačka grupa, ansambl veterana i rekreativna grupa. U gostima su nam bili članovi KUD-a “Spasovdanski vez” iz Drenovca koji su se predstavili sa dve koreografije – kaže Uroš Baltić, upravnik KUD „Abrašević“ iz Kraljeva.
On s ponosom dodaje kako najstarija članica koji je igrala na koncertu ima 77 godina! Njeno ime je Miomira Stojmirović. Ona je dokaz da „Abrašević“ vole mnogi, ali ga ona – naduže, igrački voli.
– Otežavajući faktor obeležavanja naše jubilarne godine koja jeste za ponos, sve vreme je epidemija koronavirusa koja nam je nekoliko puta zaustavljala rad, a i na samim koncertima smo imali ograničenja kada je publika u pitanju. Bio je ovo prvi koncert starijih folklornih grupa u Kraljevu još od decembra 2019. godine – kažu u upravi „Abraševića“.
Na minulom koncertu koji je publika sa oduševljenjem prihvatila, premijerno su izvedene čak dve koreografije: “Da zaigramo zajedno” – Igre iz Raške i “Čije oro najubavo” – Igre iz Leskovca
Završna tačka na koncertu bila je vrlo zanimljiva, jer je napravljena kao inicijacija novih članova koji su prešli u prvi ansambl:
– Igrali smo igre iz Gornje Pčinje.. Najpre smo se mi stariji “nadigravali” sa njima, da bismo se na polovini koreografije spojili i odigrali zajedno do kraja koreografije što je stvarno izazvalo velike emocije, i kod igrača, i kod publike – ističu zadovoljni posle najnovijeg koncerta članovi „Abraševića“.
Na pitanje: koliki je izazov sada “biti Abrašević” i kolika je odgovornost i ponos biti naslednik tradicije duge 95 godina, upravnik Uroš Baltić odgovara da je „uvek, pa i sada velika čast i privilegija biti član „Abraševića“.
– Danas je Abrašević KUD koji ima najveći broj sekcija u centralnoj, a možda i u celoj Srbiji. Trudimo se maksimalno da promovišemo i pevačke grupe, i hor, i pozorište, zbog čega „Abrašević“ sve više postaje sinonim za sve to, a ne samo za folklor. A odgovornost je velika. Već smo pominjali problem prostora, jer je to ono što nas mnogo remeti u radu. Konacno smo finansijski stali na noge, i pored korone, ali činjenica je da su mnogi zanemarili to da se „Abrašević“ nije ođednom stvorio u prostorijama Dobrovoljno vatrogasnog društva Kraljevo. To nam stvarno smeta i moraćemo taj problem što pre da rešimo. Nije nam to trenutno goruće pitanje, ali ne možemo da čekamo da to postane – smatra Baltić.
M. M. D.
- O ISTORIJI „ABRAŠEVIĆA“ IZ KRALJEVA (sa zvaničnog sajta društva)
Kulturno umetničko društvo “Abrašević” iz Kraljeva osnovano je daleke 1926. godine kao “Umetnička grupa Abrašević”, a njen osnivač bio je Dragi Tešić, koji je i sam bio član šabačkog Abraševića. Članovi prve uprave društva bili su: Dara Marković, Živko Biščić, Velimir Petrović i Pavle Pajić.
Novoosnovana “Umetnička grupa Abrašević” imala je tri sekcije: hor, dramsku sekciju i tamburaški sastav. Pored toga, grupa je imala i skromnu biblioteku. Prostorije u kojima je grupa radila bile su u Sindikalnom domu koji se nalazio u ulici Cara Lazara 72. Do kraja Drugog svetskog rata, u više navrata, grupa je prekidala sa radom iz različitih razloga, i to 1929, 1932, 1936, 1939, kao i za vreme rata u periodu od 1941. do 1945. godine.
Posle rata umetnička grupa dva puta menja ime u “Polet” i “Goč”, a od 1947. godine ostaje današnji naziv Kulturno umetničko društvo “Abrašević” Kraljevo.
Od 1947. godine u svom sastavu KUD “Abrašević” u svom sastavu ima četiri sekcije: DRAMSKU, HORSKU, MUZIČKU i FOLKLORNU. Prve tri sekcije su u periodu pre rata imale zapažene uspehe, dok je folklorna sekcija počela sa radom 1946. Od tad, folklorna sekcija zauzima centralno mesto u društvu i postaje sinonim za “Abrašević”.
Godine 1949. dramska sekcija KUD-a “Abrašević” prerasta u Gradsko narodno pozorište, koje nakon naziva “Narodno pozorište 14. oktobar” danas postoji pod nazivom u “Kraljevačko pozorište”. Tako, dramska sekcija društva prestaje da radi sve do 2009. godine, kada je ponovo osnovana dečija dramska sekcija “POZORIŠTE”.
Posle Drugog svetskog rata sedište društva bilo je na više lokacija: Hotel “Evropa” (sadašnji hotel “Turist”), Hotel “Nacional” (ugao ulica Miloša Velikog i Hajduk Veljkove), prostorije stare Pošte (ugao ulica Hajduk Veljkove i Cara Lazara), zatim prostorije stare škole Četvrti kraljevački bataljon, koja se nalazila na mestu gde je sada Trg Jovana Sarića ispred zgrade Skupštine grada.
Godine 1964. sve sekcije društva sele se u novoizgrađeni Dom društvenih organizacija. Krajem sedamdesetih, tačnije 1979. godine, društvo se seli u prostorije Dobrovoljnog vatrogasnog društva, gde se i danas nalazi.
Krajem šezdesetih godina XX veka društvo postiže značajne rezultate u umetničkom stvaralaštvu i po prvi put odlazi na putovanja van granica tadašnje SFR Jugoslavije. Prvi veliki festivali na kojima je “Abrašević” učestvovao bili su u Poljskoj (Zelena Gora, 1964), Austriji, Engleskoj, Holandiji i SR Nemačkoj. Istovremeno, jačaju i veze sa našim sunarodnicima u dijaspori, koji su imali svoja kulturno umetnička društva (Šramberg u Nemačkoj, Geteborg u Švedskoj).
Osamdesetih godina “Abrašević” se sve više omasovljava i postaje još poznatiji u zemlji i inostranstvu. Na međunarodne turneje i gostovanja odlazi se skoro svake godine. Pored folklorne i muzičke sekcije 1985. godine osnovana je još jedna nova sekcija modernog baleta, koja je u kasnijem periodu zabeležila značajne rezultate.
Iako su početak devedesetih godina obeležila ratna dešavanja na prostoru bivše Jugoslavije, “Abrašević” ni tada nije prestajao sa svojim radom. Godine 1995. društvo svojim zaslugama i uspesima postignutim pod rukovodstvom koreografa Slavoljuba Panovića postaje član važne međunarodne asocijacija folklornih ansambala (CIOFF). Kao član ove asocijacije društvo učestvuje na međunarodnim festivalima u Brazilu (1996), Sjedinjenim Američkim Državama (1997) i Narodnoj Republici Kini (2004). Godine 1998. Veći broj starijih članova folklorne sekcije vraća se u društvo i osniva se ansambl veterana koji je imao veoma uspešne nastupe na festivalima veterana “Spomenar” u Žitištu i Čačku. Ansambl veterana je mnogobrojan i još uvek radi veoma uspešno pod rukovodstvom Nataše Arsenijević.
Godine 1998. prvi ansambl i narodni orkestar odlaze na još jednu prekookeansku turneju u Australiju. Odlazak na ovu turneju popularizuje “Abrašević” u Kraljevu i okolini, pa u periodu koji sledi dolazi do omasovljavanja članstva u svim sekcijama. Osniva se i dečiji narodni orkestar pod rukovodstvom Radeta Kuburovića, koji je postigao zapažene rezultate i iz koga je većina današnjih članova narodnog orkestra.
Na međi vekova “Abrašević” je putovao i gostovao po celom svetu, turneja u Australiju je ponovljena 2007. godine, a iste godine odlazi se i na Evropsku turneju u Englesku, Francusku, Italiju i Švajcarsku. Dečiji ansambli su takođe uspešni i gostuju na više festivala u Španiji, Rumuniji, Grčkoj i Italiji.
Godine 2009. u društvu su osnovane dve nove sekcije: dramska, pod rukovodstvom priznate kraljevačke glumice Biljane Konstatinović i dečiji hor pod rukovodstvom iskusnog muzičkog pedagoga Dejane Živković-Kuburović. Ove dve sekcije naišle su na dobar prijem kod javnosti i njihovo članstvo je u poslednje vreme sve brojnije.
Godinu 2010. obeležilo je gostovanje “Abraševića” na festivalu folklora u Španiji, a na ovoj turneji posećena su i Azurna Obala kao i Venecija, biser Italije. Takođe, gostovalo se i na festivalima u Hrvatskoj, u Puli, u Bosni i Hercegovini, u Banja Luci, Istibanji u Makedoniji, Lionu u Francuskoj, u Češkoj, u Pragu i Poljskoj, u Zelenoj Gori. Plesna grupa sekcije modernog baleta gostovala je na festivalu u Klužu, u Rumuniji, a dečija dramska sekcija na festivalu dečijeg dramskog stvaralaštva u Bugarskoj na kome je osvojila nagradu za najbolje izvedenu predstavu.
Poslednjih nekoliko godina veoma su dobri i uspešni prijateljski odnosi sa KUD-ovima iz Švajcarske (“Kikac” iz Bazela i “Sloga” iz Ciriha). Takođe, obnovljena su i bratimljenja sa gradovima Maribor u Sloveniji i Zelena Gora u Poljskoj. “Abrašević” ima veoma dobru saradnju sa lokalnom samoupravom grada Kraljeva i kao takav veoma često predstavlja grad Kraljevo u kulturnom pogledu na različitim zvaničnim posetama u zemlji i inostranstvu. Tako se izgradilo veoma lepo prijateljstvo sa opštinom San Foa le Lion, gde je društvo gostovalo više puta kao i sa zamenikom gradonačelnika ove opštine gospodinom Žerarom Šarijeom, velikim poštovaocem srpske kulture.
Poznato je da “Abrašević” sarađuje sa našim ljudima u dijaspori. Prvi ansambl je gostovao je u Berlinu i u Parizu kod SKD “Izvor”. Orkestar društva je bio gost Parižana još dva puta. Društvo se 2016. godine vraća u asocijaciju CIOFF-a. Za poslednjih desetak godina organizovan je veliki broj inostranih turneja. Makedonija, Grčka, Mađarska, Rumunija, Ukrajina, Bosna i Hercegovina, Poljska, Italija, Češka, Amerika (Čikago) i Turska bile su destinacije naših ansambala. U oktobru 2016. godine organizovana je svečana akademija, a potom i veliki koncert u Hali sportova povodom obeležavanja 90 godina.
fotografije i VIDEO: Dejan Milošević
