Početkom decembra navršilo se 95 leta od datuma na koji je 1928. godine, osnovana Međunarodna federacija dopisnog šaha (ICCF). Pod okriljem ove organizacije sa zavidnim uspehom nastupali su brojni jugoslovenski i srpski igrači, dok među kraljevačkim šahistima i danas ima vrlo aktivnih u ovoj neobičnoj šahovskoj disciplini.
Međunarodna federacija organizuje svetsko nadmetanje dopisnih šahista u više disciplina, a poslednje, koje je nedavno okončano, trajalo je dve godine. Srbija još uvek ne učestvuje u reprezentativnoj kategoriji na ovom nadmetanju, što srpske šahiste ne sprečava da u klupskoj konkurenciji budu deo međunarodnih timova. Tako su se Kraljevčani Vladimir Tašić i Đorđe Petrović, na nedavno okončanoj Svetskoj ligi šampiona, okitili bronzanom medaljom, nastupajući u međunarodnoj ekipi pod nazivom „The Beatlse“ u čijem sastavu su bili još Bugarin Milen Petrov i Hrvat Zdravko Tešić.
Đorđe Petrović je rođeni Kraljevčanin koji danas živi i radi u Beogradu. Vlasnik je titule intermajstora dopisnog šaha. Vladimir Tašić je trener u Šahovskom klubu „Sloga“ iz Kraljeva, internacionalni je sudija u šahu, a bio je i dugogodišnji dopisnik bivšeg prestižnog časopisa „Šahovski informator“.
Pomenutim povodom Vladimir Tasić je sagovornik portala Krug. On pojašnjava da se specifičnost dopisnog šaha ogleda u igri na daljinu što igračima omogućava korišćenje svake vrste pomoći:
– Tokom prošlog veka šahisti su mogli koristiti dostupnu literaturu pre nego što bi, najčešće putem pisma, obaveštavali protivnika o odigranom potezu. Razvojem tehnologije, u pomenutu vrstu pomoći, danas su u najvećoj meri uključeni računarski programi.
Ova mogućnost, kod jednog dela šahovske javnosti, izaziva sumnju u održivost fer-pleja; oni smatraju da boljeg iz duela često može odlučiti kvalitetniji računar. Ipak, bolji poznavaoci prilika tvrde da stvari stoje drugačije:
– Programi mogu biti od velike koristi u određenim situacijama. Ipak, kada se nakon otvaranja razvije meč, a pogotovu kada se uđe u završnicu, broj mogućih kombinacija postaje veći. Tada nastupa period u kojem se čovek snalazi bolje od mašine. Ovo nije slučaj u regularnom šahu, u kojem su partije ograničene na nekoliko sati i nemoguće je znanjem nadoknaditi brzinu kojom kompjuter izračunava kombinacije u tako kratkom vremenskom periodu. U dopisnom šahu, u kojem na raspolaganju imate čak 40 dana za prvih 10 poteza, veštine i znanja koja poseduje dobar šahista, mašina ne može da anulira – Tašićevo je objašnjenje.
Još jedna karakteristika dopisnog šaha je neobično dug period tokom kojeg može trajati šahovski meč, pa otuda i ne čudi da je takmičenje sa kojeg je naš sagovornik doneo medalju trajalo skoro dve godine.
– U tome i jeste čar dopisnog šaha. Vreme nije ograničavajući faktor i potez koji odigrate uvek proistekne iz onog najboljeg što vi kao šahista možete da pružite. Na takmičenju koje je upravo okončano, svako u timu je igrao uporedo 12 partija. Odigrate potez, pošaljete protivniku poruku, a zatim se posvetite poslu i svakodnevnim obavezama. Narednog dana se bavite partijom koju igrate sa drugim rivalom. Kada nastupate na 12 tabli, to onda ume da potraje – pojašnjava naš sagovornik.
Srbija sada znatno bolje stoji na šahovskoj karti Evrope, ipak, u ovom takmičenju je nije bilo na reprezentativnom nivou.
– Radimo na tome. Nakon ovog rezultata koji smo ostvarili sada smo u kontaktu sa kolegama iz Hrvatske. Pokušavamo da prikupimo potrebnu dokumentaciju u nadi da će se i država Srbija naći na najvećoj smotri dopisnih šahista na planeti – ističe Vladimir Tašić.
Za kraj ovog razgovora, za sve ljubitelje igre na 64 polja jedan mali šahovski problem.
(Na dijagramu se radi o “matu u 2 poteza” a kompozitor ovog problema je Leonid Kubbel…)
Aleksandar Raković
