Čovek koji je od kartonskih maketa stigao do državnih rekorda i zauvek promenio lice kraljevačkog vazduhoplovstva
Mijat Jovanović nesumnjivo je bio najuspešniji sportski pilot kraljevačkog neba, a ovo je sećanje na njega.
Rođen je u pomoravskom selu Obrvi nadomak Kraljeva 1928. godine. gde je proveo najranije detinjstvo i završio četvororazrednu osnovnu školu, da bi se nešto kasnije sa vazduhoplovstvom sreo dok je bio na trgovačkom zanatu kod kraljevačkog trgovca Sime Tomića, koji je u godinama pred Drugi svetski rat bio član Upravnog odbora kraljevačkog Aerokluba u kome će Mijat posle oslobođenja zemlje ostaviti dubok i neizbrisiv trag.
Rade Jovetić je o tome ovako pisao:
„Kod svog gazda Sime, Mijat je prvi put video časopise sa slikama aviona, što ga je odmah privuklo. Videvši šta ga zanima, Sima je Mijata 1940. godine upisao u modelare Aerokluba. Modelarsku karijeru Mijat je započeo tako što je sa svojim drugovima, od kartonskih kutija, isecao delove i pravio maketu aviona Ju-52. Onda je Drugi svetski rat prekinuo Mijatovu vezu sa vazduhoplovstvom.
Na početku ustanka u tadašnjoj Jugoslaviji Mijat je pristupio SKOJ-u i postao učesnik rata. Posle oslobođenja zemlje, učestvuje na radnim akcijama: na Tari (aprila i maja 1946. godine) i na izgradnji pruge Brčko-Banovići (septembra i oktobra meseca iste godine). Potom završava dvogodišnju školu Elektroprivrede Srbije, a u internatu te škole u Kraljevu bavi se vazduhoplovnim modelarstvom kod nastavnika Alojza Vrhovčića. Zatim biva upućen u Saveznu pilotsku školu u Rumi, posle koje odlazi u Školu rezervnih oficira pilota u Pančevo, koju završava 1950. godine.
Po dolasku u Kraljevo, 1. maja 1950, biva postavljen na mesto sekretara Aerokluba u Kraljevu, u kome radi na organizovanju svih vazduhoplovnih aktivnosti, leti i usavršava se. Tokom dugogodišnje letačke karijere, kao nastavnik vazduhoplovnog modelarstva, sportski pilot, nastavnik vazduhoplovnog jedriličarstva i motorne pilotaže, Mijat je iškolovao brojne generacije modelara i pilota.
Učestvovao je na mnogim vazduhoplovnim takmičenjima i manifestacijama, a pored toga uvek je bio spreman da leti u humane svrehe. Tako je, za vreme zemljotresa u Skoplju 1963. leteo nekoliko dana prenoseći krv u Skoplje, Niš, Kragujevac, Leskovac i Vranje.
Leteo je više puta na izviđanju šumskih požara i poplava u okolini Kraljeva. U svom radnom veku Mijat je osvojio brojne nagrade i priznanja:
– nosilac je srebrne i zlatne „C“ značke pilota jedriličara
– bio je učesnik više aero-relija motornih pilota Srbije, na kojima je 14 puta zauzeo prvo mesto.
– na jugoslovenskom aero-reliju za prelazni pehar Maršala Tita dva puta je zauzimao 1. mesto (1960. i 1970. godine).
– na memorijalnom reliju „Kraljevački oktobar“ tri puta je zauzimao prvo mesto (1969, 1979. i 1982. godine).
– postigao je 19. novembra 1963. godine državni rekord u disciplini brzine na bazi 12-25 km sa neograničenom visinom, bez usputnog spuštanja, sa rezultatom 220 km/čas
– na raznim takmičenjima osvojio je više od 60 zlatnih, preko 80 srebrnih i oko 30 bronzanih medalja.
Fotografija iznad snimljena je u leto 1980. godine, odmah posle bojenja aviona PO-2 u srebrnasto
sivu boju.
Na slici, sleva nadesno:
dr Rade Đorđević, predsednik Aero-kluba u to vreme,
Vlado Anev iz aerokluba Ovčar – Kablar iz Čačka, učenik pilot jedrilice,
Mijat Jovanović, upravnik aerodroma i vazduhoplovne škole,
Mirko Mirković, član uprave AK,
Dragan Mirković, pilot i aviomehaničar, član AK,
Miodrag Dostanić, aviomehaničar AK,
Milun Glišović – Kifla, pilot član AK,
Slavko Radosavljević, pilot član AK i
Voja Blagojević, pilot član AK.
Mijat Jovanović postao je 1973. godine član reprezentacije SFRJ. Trebalo je da on bude kapiten i pripremi reprezentaciju, ali su ga povrede (zadobijene u udesu sa „Kurirom“ zbog blokada komandi) u tome sprečile.
Sva navedena priznanja Mijat Jovanović osvojio je kao član Aerokluba Kraljevo, u kome je bio i upravnik Vazduhoplovne škole od 1956. do 1984. godine i koji nikada nije napuštao.
Pored takmičenja Mijat je učestvovao na mnogobrojnim vazduhoplovnim manifestacijama.
Na nekadašljoj proslavi Dana mladosti 25. maja 1958. godini leteo je u formaciji „Tito – petokraka zvezda- SKJ“. Formacije je leteo i u Sarajevu, Nišu, Prilepu, Podgorici, Mostaru, Zagrebu, LJubljani, Osijeku, Zrenjaninu Novoj Gorici i drugim mestima.
Mijat je leteo na 21 tipu vazduhoplova, uključujući i dva borbena aviona, na kojima je imao15.000 letova i ostvario 8.500 časova letenja.
Bio je Mijat Jovanović neprestano aktivan i u društvenom životu Aerokluba, ali i Kraljeva i šire društvene zajednice, te je kao takav bio, između ostalog i: sekretar Sreskog odbora Narodne tehnike, član Sreskog odbora boraca NOR-a (od 1956. do 1966. godine), predsednik SOFK-e (Savez organizacija fizičke kulture) Opštine Kraljevo, član Republičkog odbora SOFK-e, član Republičkog odbora VSS i Saveznog odbora VJS, predsednik Nadzornog odbora Saveza vazduhoplovnih jedriličara Jugoslavije, predsednik Saveza boraca opštine Kraljevo (od 1993.) predsednik Okružnog odbora SUBNOR-a Raškog okruga i član Republičkog odbora SUBNOR-a Srbije.
Nosilac je mnogobrojnih diploma i priznanja Vazduhoplovnog saveza Srbije, Vazduhoplovnog saveza Jugoslavije (od koga je, između ostalih priznanja, dobio i srebrnog orla) i SOFK-e Srbije.
Nosilac je Diplome zaslužnog građanina Opštine Kraljevo (1969. godine). Pored svakodnevnih aktivnosti u Aeroklubu i angažovanja u društvenom životu, diplomirao je na Pravnom fakultetu“.
Iz knjige NJIMA PRIPADA NEBO – Rade Jovetić (monografija Aerokluba „Mihajlo Petrović“ u Kraljevu) Kraljevo, 1998. godine.
Mijat Jovanović preminuo je 2005. godine i sahranjen u svojoj rodnoj Obrvi uz poruku koja ga je pratila čitavog života – da su „snovi najlepši onda kada imaju krila”.
priredio Stefan Nešović
