U pitanju je jedna od najviših nagrada Muzejskog društva Srbije
Jednu od tri ravnopravne nagrade, među 13 predloženih kandidata, Komisija za dodelu nagrada i priznanja Muzejskog društva Srbije, dodelila je Mirjani Savić, muzejskoj savetnici Narodnog muzeja Kraljevo i dr Ljubinki Škodrić, višoj naučnoj saradnici Instituta za savremenu istoriju Beograd za izložbu Narodnog muzeja u Kraljevu „Deca u ratu – srpski izbeglički domovi u Mataruškoj Banji 1942-1944.“ Autorke su nagradu dobile u kategoriji „pojedinaca ili autorskih timova za izuzetne rezultate u 2023. godini“.
Pitomci Doma za izbegličku decu u Mataruškoj Banji kod Kraljeva – iz fundusa Narodnog muzeja u Kraljevu
Priznanja dobitnicima uručena su poslednjeg dana septembra u Svetosavskom domu u Nišu, a u Narodnom muzeju Kraljevo, koji se ponosi ovom nagradom priređena je konferencija za novinare na kojoj su govorili Mirjana Savić i direktor Muzeja Darko Gučanin.
Pogledajte VIDEO zapis:
U obrazloženju Komisije za dodelu nagrada, između ostalog, navodi se da su „Izložbom i monografijom predstavljeni zbrinjavanje izbegličke dece pristigle sa različitih teritorija okupirane i rasparčane Kraljevine Jugoslavije, u organizaciji Komesarijata za izbeglice i preseljenike, uz podršku vlasti i Crvenog krsta“:
„Time je Mataruška Banja postala jedno od najznačajnijih humanitarnih centara u Srbiji tokom Drugog svetskog rata. Od 3. juna 1942. do 29. novembra 1944. godine u Srpskim izbegličkim domovima u Mataruškoj Banji utočište je pronašlo najmanje 3.445 mališana, od kojih je 56 preminulo. Detaljno su predstavljeni svi aspekti izbegličkog života dece. Autorke su uspele da temu izbeglištva učine vidljivom i prepoznatom kod široke publike.“
Dragan Žigić, jedan od štićenika Srpskog izbegličkog doma u Mataruškoj Banji
– Značaj ovog projekta ogleda se u njegovoj slojevitosti u obradi i multimedijalnom predstavljanju teme putem izložbe, monografije i dva dokumentarna filma snimljena sa nekadašnjim štićenicima ovih domova, u produkciji Televizije „Hram“ i Portala Krug – istakla je Mirjana Savić.
Autorke su, prema oceni Komisije, prikazale svakodnevni život dece i njihovih staraoca tokom Drugog svetskog rata u izbegličkim domovima Mataruške Banje. Ova važna tema godinama je bila marginalizovana i po prvi put je javnosti prezentovana po najvišim muzejskim kriterijumima i standardima. Uz izložbu je objavljena i istoimena monografija koja opisuje funkcionisanje izbegličkih domova i predstavlja nezaobilaznu literaturu u rekonstrukciji života najosetljivije kategorije stanovništva – dece, u vihoru ratnih dešavanja.
Poseban je utisak nade i humanosti nad svim strahotama rata. Pregršt fotografija iz ličnih i muzejskih arhiva i muzejski eksponati svedoče o teškoj situaciji u kojoj su se ova deca našla. Multimedijalni koncept izložbe je video zapisom sa intervjuima direktnih svedoka doprineo posebnom emotivnom utisku na izložbi.
Pogledajte ovu emisiju portal Krug:
Darko Gučanin, direktor Narodnog muzeja Kraljevo, s ponosom je podsetio da je ovo treća nagrada Mihailo Valtrović koju je, kao najviše priznanje Muzejskog društva Srbije dobila ova ustanova kulture. Prvu su dobili 2008. godine kao Muzej godine za stalnu postavku, a 2016. godine nagradu Mihailo Valtrović za životno delo dobio je nekadašnji direktor Muzeja u Kraljevu – Dragan Drašković.
