Kraljevo je ove školske godine izgubilo još jednu seosku školu: u selu Drakčići ugašeno je istureno odeljenje OŠ „Braća Vilotijević”. Pretprošle godine bez škole su ostala sela Zakuta i Predole, zatvaranjem isturenih odeljenja OŠ „Branko Radičević” i OŠ „Milun Ivanović” Ušće.
Škole nisu samo ustanove za sticanje znanja, jer one predstavljaju i život jednog mesta. Kada školsko zvono utihne, to je siguran znak da se gasi i život tog sela. Za poslednje tri godine ovu sudbinu na teritoriji Kraljeva doživela su tri sela, a na teritoriji Srbije za dve godine zatvorene su 34 seoske škole.
Nažalost, čini se da slična sudbina čeka i mnoga druga sela na teritoriji Kraljeva i Srbije,, jer u mnogim isturenim odeljenjima ima tek po nekoliko učenika.
U selu Dedevci, istureno odeljenje OŠ „Jovan Dučić” pohađaju svega dva đaka, u Bukovici OŠ „Petar Nikolić” ima tri đaka, u Dragosinjcima u dva kombinovana odeljenja ima trinaest učenika.
Jedna od najstarijih osnovnih škola na teritoriji Kraljeva je škola u Vrdilima. Ona je 1969. godine, prilikom obeležavanja 150 godina postojanja, imala 60 učenika, a ove godine u prvi razred krenulo je svega osmoro đaka.
– Ukupno, u dva odeljenja u Vrdilima imamo 16 učenika. To je istureno odeljenje OŠ „Jovan Dučić” Roćevići. Primetno je da se broj učenika iz godine u godinu smanjuje. Pored toga što je sve manje mladih koji se odlučuju da ostanu da žive na selu, mnogo njih koji žive na selu rade u gradu, pa zbog produženog boravka decu upisuju u gradske škole – kaže Milivoje Popović, direktor škole „Jovan Dučić”.
Prema podacima Školske uprave Kraljevo, broj đaka u seoskim školama poslednjih godina manji je za 64.
Negativan prirodni priraštaj, ali i migracije, glavni su razlog što je u seoskim sredinama sve manje đaka u školskim klupama.
Kraljevo je između dva popisa stanovništva izgubilo 14.000 stanovnika. Prema podacima popisa iz 2022.godine Kraljevo je imalo 111.491 stanovnika, a prema popisu iz 2011. godine -125.488 ljudi.
Prema podacima Rebubličkog zavoda za statistiku, školske 2023/2024 upisano je 62.516 učenika, dok je taj broj 2014/2015 bio 66.276. Za devet godina to je za oko 4.000 učenika manje. Ove školske godine broj prvaka na teritoriji Kraljeva, u odnosu na prošlu godininu manji je za oko 10 %.
Na kraju školske 2020/2021. godine u Republici Srbiji radila je 3.241 redovna osnovna škola. Od toga 1.136 matičnih i 2.105 izdvojenih odeljenja. U školskoj 2022-2023 godini bilo je 3.206 redovnih škola, odnosno 1.135 matičnih i 2.071 izdvojeno odeljenje, što znači da je za dve godine 34 sela ostalo bez škola.
Na sve manji broj učenika u seoskem školama utiće i trend upisa dece iz seoskih sredina u gradske škole. I pored svih uslova koje imaju za pohađanje nastave u školama u svom selu, roditelji radije biraju da im deca pohađaju školu u gradu. Zato, dok sa jedne strane imamo zatvaranje seoskih škola, sa druge strane rađa se problem prevelikog broj učenika u pojedinim gradskim školama.
– Ranije nije bilo tako: đaci su upisivani u osnovne škole prema teritorijalnoj pripadnosti. Od 2005. godine roditelji imaju mogućnost odabira, po sopstvenom izboru, osnovne škole koju će njihovo dete pohađati.- kaže Bojana Marinković, načelnica Školske uprave Kraljevo.
Godinama se govori o tome de sela polako odumiru, da su u pojedinim, pogotovo udaljenijim selima, ostala samo staračka domaćinstva, a gašenje škola najveća je potvrda ove tužne realnosti.
A. P.
