Ornitolozi Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije ovog proleća istražuju i kartiraju ptice širom zemlje, u sklopu izrade prvog nacionalnog atlasa ptica gnezdarica. Tokom ovih istraživanja, na pašnjaku obraslom grmljem južno od Preševa, zabeležen je izuzetno značajan ornitološki nalaz – voljić maslinar (Hippolais olivetorum), ptica do sada nezvanično prisutna na teritoriji Srbije.
📍 Lokalitet na kojem je ptica uočena nalazi se u Međunarodno značajnom području za ptice (IBA) „Preševska dolina–Rujen“, koje je deo ekološke mreže Republike Srbije. Voljića maslinara su fotografisali i identifikovali Slobodan Marković i Nikola Nedeljković, članovi Društva.
➡️ Prema dostupnim podacima, ovo je prvi potvrđeni nalaz ove vrste u Srbiji. Voljić maslinar je od sredine 70-ih godina beležen u susednoj Severnoj Makedoniji. Prateći promene u rasprostranjenju brojnih mediteranskih vrsta ptica koje su jasno uslovljene promenom klime i karaktera staništa, ornitolozi su očekivali da se voljić maslinar pojavi i u Srbiji, pa i da postane gnezdarica.
🐤 Ko je voljić maslinar?
Voljić maslinar je mala ptica pevačica koja se gnezdi u jugoistočnoj Evropi i na Bliskom istoku, a zimuje u istočnoj i južnoj Africi – od Kenije do Južne Afrike. Gnezdi se u maju i junu, najčešće polaže tri do četiri jaja.
🔍 Njegova prirodna staništa su:
- voćnjaci i maslinjaci,
- otvorene hrastove šume i makije,
- brdske padine i pašnjaci sa retkim drvećem.
Hrani se insektima i drugim beskičmenjacima, a leti jede i voće, naročito smokve.
🐦 Mediteranske vrste ptica u Srbiji
Voljić maslinar se sada pridružuje grupi ptica čije je jedino stanište u Srbiji na krajnjem jugu, u mediteranskom i submediteranskom pojasu. Među njima su:
- velika ševa,
- modrokos,
- istočna sredozemna beloguza,
- grmuša crvenovoljka,
- istočna velika grmuša,
- sredozemna crnoglava grmuša,
- brgljez lončar,
- dugorepi svračak,
- vrabac kamenjarac.
Ovo otkriće ne samo da obogaćuje znanja o avifauni Srbije, već i ukazuje na potrebu za stalnim praćenjem uticaja klimatskih i ekoloških promena. Prvi nacionalni atlas ptica gnezdarica Srbije biće dragocen alat u očuvanju biodiverziteta i upravljanju prirodnim dobrima.
