Ispred brojnih vila u Vrnjačkoj Banji – Turistička organizacija postavlja table sa pričama o znamenitim ljudima koji su u njima boravili i o značajnim događajima koji su uticali na našu istoriju
Čuveni ruski i sovjetski pisac Maksim Gorki voleo je da obilazi pijac, da priča sa seljacima, pije kozje mleko i – šeta obroncima planine Goč! Malo kome je do sada bilo poznato da je ovaj spisatelj u leto 1924. godine boravio u Vrnjačkoj Banji na oporavku i odatle napisao više pisama u kojima govori o banji i srpskom narodu.
Turistička organizacija Vrnjačke Banje rešila je da pišući istoriju vrnjačkih vila ispiše istoriju ne samo ovog mesta, nego posredno i istoriju Srbije. Ispred brojnih banjskih vila postavljaju se table sa pričom o znamenitim ljudima koji su u njima boravili i značajnim događajima koji su uticali na našu istoriju.
Za 152 godine postojanja Vrnjačke banje u blagotvornosti njene mineralne vode i svežem vazduhu sa Goča uživale su krunisane glave – i Obrenovići i Karađorđevići – ali je još značajnije da su u banjskim vilama stvarali, ili se za stvaranje pripremali, mnogi veliki pisci. Desanka Maksimović je godinama odsedala u sobi 103 u pansionu “Snežnik“, a priča se da je tu napisala “Molitvu za ljubav“.
Banjske vile bile su svedoci i manje veselih događaja. Tako je u vili “Turkulović” tokom rata bila smeštena nemačka komanda i tu je osmišljena operacija protiv partizana “Konjički skok” – desant na Drvar – za čiji šifrovani naziv je inspiracija bio motiv konja na mozaiku koji i danas postoji u ovoj vili. Više o ovj vili čitajte u tekstu portala Krug PRIČA O HOTELU “PROMENADA” – NEKADA “PARTIZANKA”
U vili “Trajković” živela je Sloboda, verenica Iva Lole Ribara, koji joj je posvetio jedno od najpotresnijih ljubavnih pisama, a iz te vile su u logor odvedeni i Sloboda i cela njena porodica. Nažalost, takva sudbina je zadesila i porodicu čuvenog knjižara Gece Kona, koja je, kao i Trajkovići, 1941. godine spas potražila u Vrnjačkoj Banji.
– Mnogi poznati i nepoznati ugrađivali su po kamen u vrnjačke dvore i bašte gradeći hotele, vile, pansione, radnje, gostionice, pa smorešili da taj deo istorije prenesemo na info table koje će stajati ispred pojedinih objekata i pokazivati njihovu istoriju. Ovo je naš skromni doprinos popunjavanju mozaika što se zove vrnjačka istorija, proizašao iz želje da se iz zaborava istrgnu značajne ličnosti i događaji – kaže Goran Karavesović iz Turističke organizacije Vrnjačke Banje.
Plan je da info table budu postavljene ispred tridesetak starih banjskih vila. Neke od njih stare su više od stotinu godina, kao vila “Emiilija” sagrađena 1906. godine (tada se zvala vila “Arnovljević”), pregurale su dva svetska rata i promenu više društvenih uređenja, pa su baštinici ne samo lokalne, nego i nacionalne istorije.
R.Vesković
