O spoju tradicije i savremenog istraživanja u kraljevačkoj biblioteci
U Narodnoj biblioteci „Stefan Prvovenčani“ u Kraljevu sinoć je održano inspirativno veče posvećeno Hilandaru i Svetoj Gori, koje je spojilo umetnost, duhovnost i nauku. Program je započeo otvaranjem izložbe „Anđeoski obrazi Hilandara – portreti hilandarskih monaha“ autora Hadži Dragana Tomanovića, slikara i konzervatora iz Užica, poznatog po dugogodišnjem radu na očuvanju kulturnih dobara i angažmanu na obnovi brojnih srpskih svetinja.
Otvarajući izložbu, Gordana Gavrić, savetnica direktora Zadužbine manastira Hilandara, istakla je da Tomanović „poput vizantijskih slikara pažnju posmatrača usmerava na unutrašnju svetlost monaških lica, na oči u kojima se ogleda duhovna smirenost i mudrost“.
U muzičkom delu programa nastupili su pojci Ivan Trajković i Dušan Dunjić, dajući događaju osobenu svečanu notu.
U nastavku večeri predstavljena je knjiga „Hilandar i Sveta Gora u društvu čistih zraka sunca“ autora prof. dr Milutina Tadića, u izdanju „Službenog glasnika“. O knjizi su govorili Gordana Gavrić i istoričar Goran Dujković, urednik izdanja, koji je istakao da publikacija na jedinstven način povezuje istoriju, arhitekturu i prirodne cikluse.
„Naslov knjige, „Hilandar i Sveta Gora u društvu čistih zraka sunca” je parafrazirani zapis Nićifora Grigore, istoričara, državnika i vodećeg intelektualca druge četvrtine 14. veka, koji sasvim odgovara sadržini publikacije. Posebnost ovog izdanja leži u činjenici da je autor uspeo da jednu naizgled suvoparnu temu geometrije sunca, koja se obično prikazuje isključivo u matematičkim okvirima, na jedan prijemčiv način objasni i približi široj čitalačkoj publici. Umeće povezivanja istorijskih činjenica i izvora sa izabranim temama i praktičnim proverama, uz prateće fotografije i crteža, dobija na težini jer izbegava odnos autora i čitaoca u smislu ҆verujte mi na reč҆”, rekla je Gordana Gavrić.
Profesor Tadić, poznat kraljevačkoj publici po knjizi „Hilandarski monah Lazar – prvi srpski časovničar“, održao je zanimljivo predavanje o različitim načinima računanja vremena koja se i danas koriste na Svetoj Gori, ali i o orijentaciji svetogorskih katalikona i paraklisa u skladu sa izlascima i zalascima sunca:
„Usklađenost monaškog života s ritmovima sunca ogleda se dvojako, vremenski – rasporedom dnevnih monaških aktivnosti tokom godine i prostorno – aksijalnom orijentacijom crkava kao ključnih manastirskih objekata, sa zalascima i izlascima sunca kao ključnim orijentirima. U tom smislu shvaćen ҆svetlopis҆ Hilandara i Svete Gore tema je ove knjige.”
Veče je pokazalo da Hilandar i Sveta Gora i dalje inspirišu nova čitanja, promišljanja i otkrivanja svetlosti u svemu što traje.
M. M. D.
