Knjiga „Velike sile i Srbi (1496 – 1833)” dr Miloša Kovića prikazuje na koji način su srpska crkva, trgovačka, vojnička i seljačka elita vodile diplomatiju kroz vekove turske vladavine na našim prostorima
U kraljevačkoj biblioteci predstavljena je knjiga „Velike sile i Srbi (1496 – 1833)” dr Miloša Kovića, profesora na Odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Ova publikacija objavljena je sredinom prošle godine, sa izdavačkim pečatom kuće Catena Mundi, a već do kraja 2021. štampano je drugo izdanje, što nedvosmileno govori o velikom interesovanju koje je u javnosti pobudila. Knjigom je tematizovan odnos velikih sila prema Srbiji u zamašnom hronološkom luku, počev od propasti srpskih srednjovekovnih država do obnove Srbije početkom XIX veka, nakon Srpske ustaničke revolucije od 1804. do 1833.
Razgovor o knjizi otvoren je izlaganjem Nikole Marinkovića, izvršnog urednika u izdavačkoj kući Catena Mundi, koji je upravo sa uredničkog stanovišta markirao tematska čvorišta, istakavši kao naročitu vrednost ove publikacije tretiranje jednog dugog i stradalnog razdoblja srpske istorije na nekonvencionalan način, isticanjem njegove važnosti pre svega zbog pitanja kontinuiteta srpske duhovne biti, utemeljene u nemanjićkoj Srbiji, a oživljene u punom intenzitetu ustaničkom revolucijom početkom XIX veka.
U svom autorskom osvrtu na knjigu, dr Ković je najpre ukazao na varijetete definicije velikih sila, sintetišući sva dosadašnja poimanja i prirodu odnosa velikih sila pojmom „nadmetanje”. Reč je, zapravo, o dinamičnim i kompleksnim relacijama koje počivaju na borbi za moć i dominaciju. Ukazujući na variranje politike pojedinih velikih sila prema Srbiji u istaknutom vremenskom rasponu, dr Ković je potcrtao važnost spoznaje da država u formalnom smislu nije jedini učesnik međunarodnih odnosa, što suštinski potkrepljuje snažna diplomatska aktivnost Pećke patrijaršije kao zastupnika srpskih nacionalnih interesa u vremenu kada je srpska država praktično ukinuta, te kao čuvara stožernih činilaca srpske spoljne politike utvrđenih još u srednjem veku, „svete vere”, „zaveta otaca naših Save i Simeona”, nemanjićkih predanja, kultova i zadužbina, ideala oslobođenja i ujedinjenja srpskih zemalja.
– Između godine u kojoj se ova knjiga završava – 1833. i godine u kojoj sada živimo, mnogo toga se promenil. Prvo što pada u oči je taj diskontinuitet, ali – sa druge strane kako kažu geopolitičari, geografija je usud velikih sila, ona se ne menja – istekao je dr Miloš Ković. On je osnovne studije završio na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1995, gde je i magistrirao 2003. godine. Oblast njegovih istraživanja su međunarodni odnosi od kraja 18. do početka 20. veka i istorija političkih ideja u tom periodu.
Završnicu diskusije o knjizi obeležili su utisci i pitanja posetilica. Sudeći po brojnosti okupljenih poštovalaca dr Kovića, te njihovom živo iskazanom interesovanju za otvorenu temu i knjigu „Velike sile i Srbi (1496 – 1833)”, čini se da je za naš grad i Biblioteku ovaj program bio kulturni događaj prvog reda.
Danka Spasojević
foto Ivan Spasojević
Свака част!