Organizacijom Okruglog stola na temu „Lokalni razvoj kroz veće korišćenje obnovljivih izvora energije“, Udruženje građana Kraljevački razvojni centar sprovodi nastavilo je aktivnosti u okviru projekta „ZA glas građana pri odlučivanju o energetskoj politici grada Kraljeva“.
Zahvaljujući podršci Trag fondacije ovo udruženje pokušalo je da u prethodnih pola ukaže, kako donosiocima odluka, tako i građanima Kraljeva, na neophodnost promene postojeće prakse u procesima planiranja i usvajanja javnih politka grada Kraljeva u energetskom sektoru.
Posle prethodna dva panela sa veoma inspirativnim i zanimljivim sagovornicima, u fokusu ovog okruglog stola održanog u kraljevačkim Domu inženjera i tehničara, bile su teme koje treba da osnaže argumentaciju Kraljevačkog razvojnog centra i njegovih saradnika na ovom projektu – u procesu zagovaranja što skorijeg organizovanja Javne rasprave o Programu energetske efikasnosti grada Kraljeva za period 2023. do 2025 sa Planom energetske efikasnosti grada za 2024. godinu.
– Smatrali smo da teme iz oblasti lokalne energetike koja generiše najviše uzroka problema kvaliteta vazduha zaslužuju multisektorski pristup u njihovom rešavanju, da je u tom prostupu veoma važna uloga civilnog sektora, a još važnije okupljanje i integrisanje svih raspoloživih resursa znanja i kadrova iz privrednog, obrazovnog, javnog i civilnog sektora grada – istakao je u svojoj uvodnoj reči Zoran Nikolić, korodinator ovog projekta.
Da li je moguća veća primena obnovljivih izvora energije u javnim objektima grada Kraljeva? Treba li ići brže i odlučnije u proces subvencionisanja diverzifikacije proizvodnje, pre svega električne energije? Kako i koliko to može doprineti unapređenju kvaliteta vazduha u gradu tokom grejne sezone, ali i uštedama u troškovima koji se plaćaju iz budžeta grada?
Ovo su bila samo neka od pitanja na koja su dvoje panelista, uz vrlo živu diskusiju prisutnih pokušali da daju odgovore. ali i predloge kako da se unapredi razvoj lokalne zajednice većim korišćenjem „zelene energije”.
Mirjana Prodanović, rukovodilac Službe za upravljanje projektima i lokalni ekonomski razvoj i koordinatorka Komisije za koordinaciju i izradu Plana razvoja grada Kraljeva do 2030. godine, govorila je o tome dokle se stiglo sa izradom ovog dokumenta i kakvo je viđenje korišćenje obnovljivih izvora energije u aktuelnoj verziji tog strateškog dokumenta.
Ona je govorila o planiranom smanjivanju gubitaka energije na toplovodnoj mreži kroz zamenu preostalih priključnih toplovoda na području JP „Toplana“ Kraljevo sa novim fabrički predizolovanim cevima.
U njenom izlaganju, između ostalog, bilo je reči i o planiranom dislociranju i prelasku na gas kotlarnice „Zelena gora” koja ima instalisanu snagu od 8,5 MW, a kao energent koristi samo mazut. Plan je da posle dislociranja kotlarnice bude postavljen kontejnerski toplotni izvor sa prirodnim gasom kao pogonskim gorivom.
Program, kako je istakla, podrazumeva, između ostalog i unapređenje daljinskog sistema grejanja, odnosno izgradnju toplovoda sa ugradnjom podstanica u javnim zgradama u cilju povećanja broja priključaka na sistem daljinskog grejanja u zoni centra grada. Naime, sada je na užem gradskom području grada Kraljeva, na toplovodni sistem priključeno blizu 50% domaćinstava i dobar deo poslovnog prostora. Da bi se proširio taj obuhvat, planirana je izgradnja toplovoda sa ugradnjom podstanica u javnim zgradama u cilju njihovog priključenja na sistem daljinskog grejanja u zoni centra grada.
Od planiranih mera pomenuta je i izgradnja energetski efikasnog postrojenja za grejanje objekata u naselju Beranovcu koje nema infrastrukturu, u smislu gasovoda i toplifikacije, pa se grejanje postojećih objekata vrši se uglavnom korišćenjem čvrstog goriva/drva. U okviru mera planira se izgradnja energetski efikasnog postrojenja koje bi se koristilo za grejanje objekata u naselju Beranovac.
Drugi panelista Vladimir Janković, član nedavno formiranog Lokalnog tima za klimu i energiju u opštini Paraćin govorio je o Programu energetske efikasnosti opštine Paraćin do 2025, odnosno o putu do usvajanja ovog dokumenta i tretmana obnovljivih izvora energije u njemu.
Janković je istakao da je Paraćin među pionirima uvođenja energetskog menadžmenta u Srbiji, jer je još 2007. godine ova lokalna samouprava započela sistematsko prikupljanje podataka o potrošnji energije. Paraćin, prema nekim okvirnim istraživanjima, spada u zonu većeg intetnziteta sunčevog zračenja sa oko 1.400kWH/m2 godišnje (prosek za Srbiju je oko 1.200 kWh/m2 godišnje). Osim toga, Paraćin ima i potencijal geotermalnih voda u samom gradu i na prostoru turističkog područja Sisevac.
Od zaključaka sa Okruglog stola treba izdvojiti one da cilj okupljanja stručnjaka različitih oblasti treba da bude tragnje za optimalnim rešenjima unapređenja efikasnosti i funkcionisanja lokalne energetike, kao i da to integrisanje raspoloživih resursa lokalne zajednice treba da bude jedan od prioriteta u delovanju organa lokalne samouprave.
Kreiranje organizacionih i drugih pretpostavki za zajedničko međusektorsko delovanje uz uvažavanje novih tehnologija koje omogućavaju efikasnije korišćenje obnovljivih izvora energije i nove modele diverzifikacije u proizvodnji energije je u funkciji snažnijeg razvoja Kraljeva, bez obzira na stranačku pripadnost tih aktera, poruka je i ovog okruglog stola.
M. M. D.
