Okrugli sto: „Lokalni razvoj kroz veće korišćenje obnovljivih izvora energije“

Organizacijom Okruglog stola na temu „Lokalni razvoj kroz veće korišćenje obnovljivih izvora energije“, Udruženje građana Kraljevački razvojni centar sprovodi nastavilo je aktivnosti u okviru projekta „ZA glas građana pri odlučivanju o energetskoj politici grada Kraljeva“.

Zahvaljujući podršci Trag fondacije ovo udruženje pokušalo je da u prethodnih pola ukaže, kako donosiocima odluka, tako i građanima Kraljeva, na neophodnost promene postojeće prakse u procesima planiranja i usvajanja javnih politka grada Kraljeva u energetskom sektoru.

Posle prethodna dva panela sa veoma inspirativnim i zanimljivim sagovornicima, u fokusu ovog okruglog stola održanog u kraljevačkim Domu inženjera i tehničara, bile su teme koje treba da osnaže argumentaciju Kraljevačkog razvojnog centra i njegovih saradnika na ovom projektu – u procesu zagovaranja  što skorijeg organizovanja Javne rasprave o Programu energetske efikasnosti grada Kraljeva za period 2023. do 2025 sa Planom energetske efikasnosti grada za 2024. godinu.

Smatrali smo da teme iz oblasti lokalne energetike koja generiše najviše uzroka problema kvaliteta vazduha zaslužuju multisektorski pristup u njihovom rešavanju, da je u tom prostupu veoma važna uloga civilnog sektora, a još važnije okupljanje i integrisanje svih raspoloživih resursa znanja i kadrova iz privrednog, obrazovnog, javnog i civilnog sektora grada – istakao je u svojoj uvodnoj reči Zoran Nikolić, korodinator ovog projekta.

foto Vladan Marinković

Da li je moguća veća primena obnovljivih izvora energije u javnim objektima grada Kraljeva? Treba li ići brže i odlučnije u proces subvencionisanja diverzifikacije proizvodnje, pre svega električne energije? Kako i koliko to može doprineti unapređenju kvaliteta vazduha u gradu tokom grejne sezone, ali i uštedama u troškovima koji se plaćaju iz budžeta grada?

Ovo su bila samo neka od pitanja na koja su dvoje panelista, uz vrlo živu diskusiju prisutnih pokušali da daju odgovore. ali i predloge kako da se unapredi razvoj lokalne zajednice većim korišćenjem „zelene energije”.

Mirjana Prodanović, rukovodilac Službe za upravljanje projektima i lokalni ekonomski razvoj i koordinatorka Komisije za koordinaciju i izradu Plana razvoja grada Kraljeva do 2030. godine, govorila je o tome dokle se stiglo sa izradom ovog dokumenta i kakvo je viđenje korišćenje obnovljivih izvora energije u aktuelnoj verziji tog strateškog dokumenta.

Ona je govorila o planiranom smanjivanju gubitaka energije na toplovodnoj mreži kroz zamenu preostalih priključnih toplovoda na području JP „Toplana“ Kraljevo sa novim fabrički predizolovanim cevima.

U njenom izlaganju, između ostalog, bilo je reči i o planiranom dislociranju i prelasku na gas kotlarnice „Zelena gora” koja ima instalisanu snagu od 8,5 MW, a kao energent koristi samo mazut. Plan je da posle dislociranja kotlarnice bude postavljen kontejnerski toplotni izvor sa prirodnim gasom kao pogonskim gorivom.

foto Vladan Marinković

Program, kako je istakla, podrazumeva, između ostalog i unapređenje daljinskog sistema grejanja, odnosno izgradnju toplovoda sa ugradnjom podstanica u javnim zgradama u cilju povećanja broja priključaka na sistem daljinskog grejanja u zoni centra grada. Naime, sada je  na užem gradskom području grada Kraljeva, na toplovodni sistem priključeno blizu 50% domaćinstava i dobar deo poslovnog prostora. Da bi se proširio taj obuhvat, planirana je izgradnja toplovoda sa ugradnjom podstanica u javnim zgradama u cilju njihovog priključenja na sistem daljinskog grejanja u zoni centra grada.

Od planiranih mera pomenuta je i izgradnja energetski efikasnog postrojenja za grejanje objekata u naselju Beranovcu koje nema infrastrukturu, u smislu gasovoda i toplifikacije, pa se grejanje postojećih objekata vrši se uglavnom korišćenjem čvrstog goriva/drva. U okviru mera planira se izgradnja energetski efikasnog postrojenja koje bi se koristilo za grejanje objekata u naselju Beranovac.

Drugi panelista Vladimir Janković, član nedavno formiranog Lokalnog tima za klimu i energiju u opštini Paraćin govorio je o Programu energetske efikasnosti opštine Paraćin do 2025, odnosno o putu do usvajanja ovog dokumenta i tretmana obnovljivih izvora energije u njemu.

Janković je istakao da je Paraćin među pionirima uvođenja energetskog menadžmenta u Srbiji, jer je još 2007. godine ova lokalna samouprava započela sistematsko prikupljanje podataka o potrošnji energije. Paraćin, prema nekim okvirnim istraživanjima, spada u zonu većeg intetnziteta sunčevog zračenja sa oko 1.400kWH/m2 godišnje (prosek za Srbiju je oko 1.200 kWh/m2 godišnje). Osim toga, Paraćin ima i potencijal geotermalnih voda u samom gradu i na prostoru turističkog područja Sisevac.

Od zaključaka sa Okruglog stola treba izdvojiti one da cilj okupljanja stručnjaka različitih oblasti treba da bude tragnje za optimalnim rešenjima unapređenja efikasnosti i funkcionisanja lokalne energetike, kao i da to integrisanje raspoloživih resursa lokalne zajednice treba da bude jedan od prioriteta u delovanju organa lokalne samouprave.

Kreiranje organizacionih i drugih pretpostavki za zajedničko međusektorsko delovanje uz uvažavanje novih tehnologija koje omogućavaju efikasnije korišćenje obnovljivih izvora energije i nove modele diverzifikacije u proizvodnji energije je u funkciji snažnijeg razvoja Kraljeva, bez obzira na stranačku pripadnost tih aktera, poruka je i ovog okruglog stola.

   M. M. D.